Co robi w SPB polska kultura? – Teatr Ósmego Dnia

W piątek przeczytałem o tym, że odchodzący minister chce jednak Rok Polski w Rosji odwołać. Że współpraca na każdym froncie – także kulturalnym – powinna teraz dotyczyć Ukraińców a nie Rosjan. Sam nad tematem myślałem nie raz już wcześniej. Z jednej strony ja bym chciał, żeby polska kultura w Petersburgu była i to nie tylko jako “zestaw obowiązkowy” : Chopin, Lutoslawski, może jacyś malarze. Zawsze myślałem: fajnie byłoby tutaj pokazać coś co się współcześnie tworzy i jest dobre – mógłbym wtedy jak paw obnosić się na mieście, że “patrzcie, to moje ziomki takie znakomite rzeczy robią”. No ale z drugiej strony – może rzeczywiście nie należy z Rosją współpracować, może trzeba trzymać się z dala i ziać chłodem. Mi osobiście to nie bardzo odpowiada, ale skoro taka jest racja stanu…

8dnia_4

O ile wiadomość dotarła do mnie za dnia wywołując pytania o tyle wieczorem znalazły się może nie odpowiedzi a wskazówki. Otóż poszedłem z żoną i znajomymi na festiwal teatrów ulicznych, gdzie gwiazdą wieczoru był Teatr Ósmego Dnia z Poznania. Oglądałem ich jakieś 10 lat temu i pamiętam, że robiło wrażenie, ale czy teraz wrażenie zrobi tego nie byłem pewny. Poza tym czułem się trochę odpowiedzialny za sytuację – no bo przecież idziemy na polski teatr, jeśli będzie licho to trudno będzie mi być komendantem melanżu w późniejszym czasie.
Jak się okazało – nie było się czego obawiać, teatr dał radę i to bardzo.

8dnia3

Spektakl “Arka” który wystawiali ma już 14 lat, nie wiem jaki był na poczatku, ale jeśli się nie zmienił, to nie zestarzał się ani trochę. A bądź co bądź 14 lat to połowa mojego życia. Treścią spektaklu jest uniwersalny temat ucieczki, uchodźstwa, poszukiwania domu. W spektaklu nie ma słów (oprócz zwrotów, typu “do żagli!”), nie ma skomlikowanych hiperłączy do innych tekstów kultury – mam wrażenie, jest go w stanie odbierać każdy, w każdym miejscu świata. Techniki inscenizacyjne zaś choć proste robią ogromne wrażenie – wielkie jeżdżące konstrukcje, sporo płonących elementów – okna, skrzydła, książki, zianie ogniem, wielkie płachty materiału, świetna środokowoeuropejska muzyka i zaangażowani aktorzy grający głównie mimiką i gestem.

8dnia6

Tym co różni teatr uliczny od tego zamkniętego w budynku jest wykorzystanie pełni przestrzeni i wchodzenie z przedstawieniem między ludzi. Zdaje się, że wychowani w Marince (Teatr Maryjski) i Aleksandrowce (Teatr Aleksandryjski) Rosjanie tego nie oczekiwali, bo byli naprawdę zaskoczeni i pochłonięci takim obrotem spraw. Ciekawie jest na to spojrzeć też od strony myślenia o przestrzeni w Rosji – zaraz obok, w przepięknym parku Elegina, gdzie miał miejsce festiwal był olbrzymi trawnik, z równiótko zestrzyżoną trawą, z totalnie surrealnymi, świetnymi balonami na niej, było też mnóstwo ludzi… na asfalcie wokół niego, bo na trawnik wchodzić nie można.

8dnia_2

Najważniejsze chyba wydarzyło się po spektaklu. Aktorzy zgarnęli olbrzymią, szczerą owację. Tłum krzyczał rytmicznie “Spasiba!” a aktorzy odpowiadali “Spasiba bolszoje!”. Trwało to naprawdę długo – I choć Rosjanie mają w zwyczaju czasami oklaskiwać liche wystąpnienia, to tu czuło się, że za liche tego co wiedzieli nie uważają. Po owacji aktorzy odeszli na bok i jeszcze sobie nawzajem gratulowali – a kilkanaście osób podchodziło, po anglorusku dziękowało i robiło sobie z nimi zdjęcia. Swoją drogą miaem taką refleksję, że Ci aktorzy są już w dużej części w wieku dojrzałym, grają ten spektakl od 2000 roku, zagrali go pewnie kilkadziesiąt razy a nadal mają w sobie ten “flow” tą świetną energię, która pozwala im się cieszyć z dobrze wykonanej roboty, a bardziej z emocji jakie dali ludziom. Chemia tam była nie mniej silna niż w studenckim teatrze po wygranej na festiwalu. Ja też podszedłem do aktorów, podziękowałem i zamieniłem 2 słowa. Usłyszałem, że obawiali się czy tu przyjeżdżać. Ale po spektaklu powiedzieli, że nie żałują ani trochę. Nie wiem jak tam u nas z czołgami i mam nadzieję, że nie będzie nikomu z nas dane się o tym przekonywać. Ale kulturą możemy jeszcze sporo zawojować, bez ofiar po żadnej ze stron.

8dnia_5

Copyright © 2014 Petersburski. Skin created by Meks. Powered by WordPress. Graphics by Dygas.